Thế nào là sa âm đạo (âm đạo bị lòi)? Góc nhìn y khoa Sản sàn chậu
Sa âm đạo là tình trạng các mô nâng đỡ vùng chậu suy yếu, khiến thành âm đạo hoặc các cơ quan lân cận tụt xuống thấp hơn vị trí bình thường. Trong dân gian, nhiều người mô tả tình trạng này là “âm đạo bị lòi”. Tuy nhiên, về y khoa, đây thường liên quan đến sa thành âm đạo hoặc sa tạng vùng chậu.
Sa âm đạo không chỉ ảnh hưởng cảm giác vùng kín. Tình trạng này còn có thể gây nặng tức vùng chậu, rối loạn tiểu tiện, khó đại tiện và giảm chất lượng sinh hoạt. Sa âm đạo xảy ra khi hệ thống cơ, cân và dây chằng nâng đỡ vùng chậu không còn giữ tốt các cơ quan bên trong. Khi đó, thành âm đạo có thể phồng, tụt hoặc lộ ra ngoài.
Tình trạng này có thể đi kèm sa tử cung, sa bàng quang hoặc sa trực tràng. Vì vậy, người bệnh không nên tự nhìn bên ngoài rồi kết luận mức độ bệnh. Khám chuyên khoa phụ sản – sàn chậu giúp xác định khối sa đến từ thành trước, thành sau âm đạo, tử cung hay bàng quang. Đây là bước quan trọng trước khi chọn điều trị.
Nguyên nhân suy yếu cơ sàn chậu sau sinh thường hoặc tuổi tác
Sinh thường là yếu tố thường gặp làm cơ sàn chậu bị kéo giãn. Nguy cơ cao hơn nếu sinh nhiều lần, thai lớn, chuyển dạ kéo dài hoặc rặn sinh khó.
Tuổi tác và giai đoạn mãn kinh cũng làm mô nâng đỡ suy yếu. Khi nội tiết thay đổi, mô liên kết vùng chậu có thể kém đàn hồi hơn trước.
Ngoài ra, táo bón kéo dài, ho mạn tính, béo phì, thường xuyên khuân vác nặng cũng làm tăng áp lực ổ bụng. Áp lực lặp lại lâu ngày có thể khiến sa âm đạo nặng hơn.
Dấu hiệu nhận biết vùng kín bị rộng và sa thành âm đạo
Dấu hiệu thường gặp là cảm giác nặng, tức hoặc vướng ở vùng kín. Một số người thấy khó chịu rõ hơn khi đứng lâu, đi lại nhiều hoặc làm việc nặng. Người bệnh có thể sờ thấy khối phồng ở cửa âm đạo. Khối này có thể rõ hơn khi rặn, ho, đi tiêu hoặc sau một ngày vận động nhiều.
Một số trường hợp có cảm giác vùng kín rộng, giảm độ nâng đỡ, khó giữ tampon hoặc cảm giác có vật gì tụt xuống trong âm đạo. Sa thành âm đạo trước có thể gây tiểu són, tiểu nhiều lần, tiểu khó hoặc cảm giác tiểu không hết. Sa thành sau có thể gây táo bón, khó đi tiêu hoặc phải rặn nhiều.
Nếu có đau vùng chậu, chảy máu bất thường, viêm loét vùng lộ ra ngoài hoặc bí tiểu, người bệnh nên đi khám sớm để tránh biến chứng.
Phân loại các cấp độ sa âm đạo và biến chứng (Sa tử cung, sa bàng quang)
Sa âm đạo thường được đánh giá theo mức độ tụt xuống của mô và cơ quan vùng chậu. Cấp độ càng nặng, khối sa càng dễ lộ ra ngoài âm đạo.
Ở mức nhẹ, khối sa còn nằm bên trong, triệu chứng có thể mơ hồ. Người bệnh chỉ thấy hơi nặng vùng chậu hoặc khó chịu khi vận động nhiều.
Ở mức trung bình, thành âm đạo hoặc cơ quan sa có thể tiến sát cửa âm đạo. Lúc này, cảm giác vướng, tức và rối loạn tiểu tiện thường rõ hơn.
Ở mức nặng, khối sa có thể lộ ra ngoài. Người bệnh dễ bị cọ xát, viêm loét, khó tiểu, khó đi tiêu và ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày.
Sa âm đạo có thể đi kèm sa tử cung, sa bàng quang hoặc sa trực tràng. Vì vậy, điều trị cần đánh giá toàn bộ hệ sàn chậu, không chỉ xử lý cảm giác “rộng” bên ngoài.
Phương pháp điều trị y khoa phục hồi độ se khít âm đạo
Điều trị sa âm đạo phụ thuộc vào mức độ sa, triệu chứng, tuổi, nhu cầu sinh hoạt và kế hoạch sinh con. Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật.
Với mức nhẹ, bác sĩ thường ưu tiên thay đổi lối sống, kiểm soát táo bón, giảm ho kéo dài, tránh khuân vác nặng và hướng dẫn phục hồi cơ sàn chậu.
Một số trường hợp có thể được cân nhắc dùng vòng nâng âm đạo. Đây là dụng cụ hỗ trợ nâng đỡ, cần được bác sĩ thăm khám, chọn kích cỡ và hướng dẫn theo dõi.
Vật lý trị liệu (Bài tập Kegel) cho cấp độ nhẹ
Bài tập Kegel giúp tăng sức mạnh cơ sàn chậu. Khi tập đúng, người bệnh có thể cải thiện cảm giác nâng đỡ và kiểm soát tiểu tiện tốt hơn.
Tuy nhiên, nhiều người tập sai bằng cách rặn xuống thay vì siết nâng cơ. Điều này có thể làm triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn.
Tốt nhất, người bệnh nên được nhân viên y tế hướng dẫn cách xác định cơ sàn chậu, nhịp siết – thả và tần suất tập phù hợp.
Can thiệp ngoại khoa thu hẹp vùng kín
Can thiệp ngoại khoa có thể được cân nhắc khi sa âm đạo mức độ nặng, triệu chứng ảnh hưởng nhiều hoặc điều trị bảo tồn không còn hiệu quả.
Phẫu thuật có mục tiêu phục hồi cấu trúc nâng đỡ, giảm khối sa và cải thiện chức năng vùng chậu. Phương pháp cụ thể cần được bác sĩ chỉ định sau thăm khám.
Người bệnh không nên chỉ chọn “thu hẹp vùng kín” vì mục đích thẩm mỹ. Với sa âm đạo, điều quan trọng là phục hồi đúng cấu trúc sàn chậu và xử lý nguyên nhân nền.
Tham khảo thêm: Tại đây
Những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ hơn về sa âm đạo, nguyên nhân suy yếu sàn chậu, dấu hiệu nhận biết và các hướng phục hồi phù hợp theo từng mức độ. Khi có cảm giác nặng tức, vướng, khối phồng hoặc rối loạn tiểu tiện kéo dài, bạn nên được thăm khám để hiểu rõ tình trạng của mình. Galant Clinic luôn ưu tiên tư vấn kín đáo, giải thích dễ hiểu và tôn trọng sự riêng tư của người thăm khám.
