Viêm âm đạo (viêm phụ khoa) là gì? Tổng quan các nguyên nhân gây nhiễm trùng
Viêm âm đạo là tình trạng niêm mạc âm đạo bị viêm do nhiễm trùng hoặc không do nhiễm trùng.
Nó có thể làm thay đổi khí hư, gây ngứa, rát, đỏ hoặc mùi khác thường. Các nguyên nhân nhiễm trùng thường gặp gồm viêm do nấm Candida, viêm do vi khuẩn và Trichomonas. Đây là ba nhóm nguyên nhân quan trọng trong chẩn đoán khí hư và viêm âm đạo.
Viêm do nấm thường liên quan cảm giác ngứa, rát và khí hư trắng đặc. Nấm Candida có thể gây ngứa âm đạo, nóng rát và đau khi quan hệ ở một số trường hợp. Ngoài nhiễm trùng, nhiều trường hợp là dị ứng vùng kín hoặc kích ứng hóa chất. Xà phòng thơm, dung dịch vệ sinh có mùi, quần lót ẩm bí và ma sát kéo dài đều có thể làm vùng kín khó chịu hơn.
Ở tuổi dậy thì, cơ thể thay đổi nội tiết nên môi trường âm đạo cũng thay đổi theo. Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng độ pH, hệ vi sinh và mức độ nhạy cảm của niêm mạc âm đạo.
Một số giai đoạn estrogen thấp cũng dễ gây khô rát và viêm. Viêm âm đạo viêm có thể gặp nhiều hơn ở người rơi vào trạng thái giảm estrogen. Vì vậy, không nên tự kết luận mọi khó chịu ở vùng kín đều là một bệnh giống nhau. Cùng là viêm âm đạo, nhưng nguyên nhân và hướng xử trí có thể rất khác.
Dấu hiệu nhận biết điển hình: Vùng kín bị đỏ, nóng rát, sưng tấy và ngứa ngáy
Dấu hiệu thường gặp nhất là ngứa hoặc nóng rát ở vùng kín. Các biểu hiện gồm ngứa, đau rát âm đạo, đau khi tiểu hoặc khi quan hệ. Nhiều người mô tả là bị nóng ở vùng kín hoặc âm đạo nóng. Cảm giác này có thể xuất hiện cùng đỏ da, châm chích hoặc xót khi vận động, đặc biệt lúc vùng kín đang bị kích ứng.
Khi nhìn bên ngoài, vùng kín bị đỏ hoặc âm đạo bị đỏ là dấu hiệu khá hay gặp. Viêm âm đạo có thể gây đỏ, kích ứng, ngứa hoặc sưng vùng âm hộ đi kèm. Một số trường hợp còn sưng tấy nhẹ và đau khi chạm vào. Nếu gãi nhiều hoặc viêm kéo dài, da ngoài vùng kín có thể nứt, rát hoặc khó chịu hơn.
Khí hư thay đổi là một dấu hiệu rất quan trọng. Người bệnh có thể thấy khí hư đổi màu, đổi mùi hoặc thay đổi độ đặc so với bình thường. Viêm do vi khuẩn thường thiên về mùi khó chịu và khí hư loãng hơn. Trong khi đó, nấm Candida thường gợi ý khí hư trắng đặc kèm ngứa và rát rõ hơn.
Nếu là dị ứng vùng kín, biểu hiện đỏ rát có thể nổi bật hơn khí hư. Triệu chứng đôi khi xuất hiện sau khi đổi sản phẩm vệ sinh, băng vệ sinh, chất tẩy giặt hoặc quần áo mới. Bạn nên chú ý khi triệu chứng kéo dài, tái đi tái lại hoặc nặng hơn theo thời gian. Đây là lúc cần khám để tránh nhầm với viêm cổ tử cung, bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc bệnh lý khác.
Đau vùng kín khi có kinh nguyệt: Viêm âm đạo hay dấu hiệu Lạc nội mạc tử cung?
Đau vùng kín khi có kinh nguyệt là than phiền khá thường gặp. Nhưng không phải mọi cơn đau trong kỳ kinh đều là do viêm âm đạo. Nếu là viêm âm đạo, cảm giác thường thiên về rát, xót, ngứa hoặc đau ngoài bề mặt vùng kín. Máu kinh, độ ẩm và ma sát có thể làm vùng đang viêm trở nên khó chịu hơn.
Ngược lại, lạc nội mạc tử cung thường gây đau vùng chậu sâu hơn. Một gợi ý quan trọng là tính chất cơn đau. Lạc nội mạc tử cung thường gây đau vượt mức đau bụng kinh thông thường và có thể bắt đầu trước kỳ kinh rồi kéo dài sau đó. Trong khi đó, viêm âm đạo thường đi kèm khí hư bất thường, ngứa, đỏ hoặc nóng rát. Những dấu hiệu này không phải là đặc điểm nổi bật của lạc nội mạc tử cung.
Dù vậy, không nên tự phân biệt chỉ bằng cảm giác chủ quan. Có người vừa có viêm âm đạo vừa có bệnh lý phụ khoa khác cùng lúc. Đây là suy luận lâm sàng hợp lý từ việc hai nhóm triệu chứng có thể chồng lấp. Nếu đau tái diễn qua nhiều chu kỳ, đau tăng dần hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên khám phụ khoa sớm. Khám lâm sàng và đánh giá triệu chứng sẽ giúp định hướng nguyên nhân rõ hơn.
Phương pháp chẩn đoán (Soi tươi dịch tiết) và điều trị viêm âm đạo toàn diện
Chẩn đoán viêm âm đạo không nên chỉ dựa vào cảm giác ngứa hay khí hư. Nhiều nguyên nhân có biểu hiện khá giống nhau nên cần thăm khám và xét nghiệm phù hợp. Một phương pháp thường dùng là soi tươi dịch tiết âm đạo. Mẫu dịch được quan sát dưới kính hiển vi để tìm nấm men, Trichomonas, bạch cầu hoặc dấu hiệu gợi ý mất cân bằng vi khuẩn.
Ngoài soi tươi, bác sĩ có thể đo pH âm đạo hoặc làm thêm các xét nghiệm khác. Việc này giúp tăng độ chính xác khi triệu chứng không điển hình hoặc tái phát nhiều lần. Điều trị viêm âm đạo phải theo đúng nguyên nhân. CDC nêu rõ mỗi nhóm như nấm, vi khuẩn hay Trichomonas có phác đồ khác nhau, không nên dùng chung một kiểu thuốc cho mọi trường hợp.
Nếu viêm do nấm, thuốc kháng nấm có thể được chỉ định theo dạng uống hoặc đặt. CDC cho biết các liệu trình azole giúp cải thiện triệu chứng ở phần lớn trường hợp nấm âm hộ âm đạo không biến chứng. Nếu nguyên nhân là kích ứng hoặc dị ứng vùng kín, điều quan trọng là loại bỏ tác nhân gây kích ứng. Tránh sản phẩm có mùi thơm, tránh thụt rửa sâu và giữ vùng kín khô thoáng là những nguyên tắc cơ bản.
Bạn không nên tự dùng thuốc kéo dài khi chưa rõ bệnh. Tự điều trị sai có thể làm triệu chứng che lấp tạm thời nhưng bệnh vẫn kéo dài hoặc tái phát. Với trường hợp tái phát nhiều, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm thói quen sinh hoạt và yếu tố nền. Mục tiêu không chỉ là hết đỏ rát trước mắt mà còn giảm nguy cơ viêm trở lại.
Viêm âm đạo là tình trạng khá phổ biến và có nhiều nguyên nhân khác nhau. Dấu hiệu có thể gồm vùng kín bị đỏ, âm đạo bị đỏ, âm đạo nóng, ngứa, sưng hoặc khí hư bất thường. Không nên xem nhẹ khi triệu chứng kéo dài hoặc tái phát. Đặc biệt, đau vùng kín khi có kinh nguyệt cần được phân biệt với lạc nội mạc tử cung và các bệnh lý phụ khoa khác.
Khám đúng chuyên khoa, soi tươi dịch tiết khi cần và điều trị theo nguyên nhân là hướng an toàn hơn. Cách này giúp giảm khó chịu, hạn chế tái phát và tránh dùng thuốc không phù hợp.
Tham khảo thêm: Tại đây
Tại Phòng khám Đa khoa GALANT, bạn sẽ được tư vấn về an toàn tình dục kín đáo, giải thích rõ từng trường hợp, được xét nghiệm sàng lọc, và hỗ trợ theo hướng riêng tư hơn. Hãy liên hệ Galant Clinic để được tư vấn đúng hướng, kín đáo và dễ hiểu.
